Νευροδιαβιβαστές και Ορμόνες: Πώς Επηρεάζουν Ύπνο, Διάθεση & Πόνο
Και τι μπορείς να κάνεις για να βρίσκονται σε ισορροπία!
Οι νευροδιαβιβαστές είναι χημικές ουσίες που μεταφέρουν σήματα από ένα νευρικό κύτταρο σε ένα άλλο, επιτρέποντας στα κύτταρα του εγκεφάλου να «συνομιλούν».
Λειτουργούν σαν «αγγελιοφόροι» που επιτρέπουν στους νευρώνες να επικοινωνούν μεταξύ τους και να ρυθμίζουν διάφορες λειτουργίες του σώματος, όπως τη διάθεση, την κίνηση, τον ύπνο, και την αντίληψη του πόνου. Η επικοινωνία αυτή είναι ζωτικής σημασίας για τη ρύθμιση βασικών σωματικών και ψυχολογικών λειτουργιών.
Ντοπαμίνη (Dopamine)
Γνωστή και ως «νευροδιαβιβαστής της ανταμοιβής», η ντοπαμίνη σχετίζεται με την ευχαρίστηση, την κινητοποίηση, την εστίαση προσοχής και την μάθηση. Υγιή επίπεδα ντοπαμίνης είναι απαραίτητα για να αισθανόμαστε κίνητρα και να απολαμβάνουμε τις καθημερινές μας δραστηριότητες.
Πώς να τη διατηρήσεις ισορροπημένη:
- Σωματική άσκηση
- Επίτευξη στόχων
- Κατανάλωση τροφών πλούσιων σε πρωτεΐνες
- Όρια στη χρήση των social media (digital detox)
Ρόλος βελονισμού:
Κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας βελονισμού, μειώνεται η παραγωγή ντοπαμίνης καθώς βρίσκεσαι μακριά από το άγχος και την κατάθλιψη.
Σεροτονίνη (Serotonin)
Η σεροτονίνη είναι ο νευροδιαβιβαστής της ευτυχίας. Είναι υπεύθυνη για τη ρύθμιση της διάθεσης και της ευτυχίας. Τα φυσιολογικά επίπεδά της συμβάλλουν στην ηρεμία, την αυτοπεποίθηση και την καλή διάθεση.
Αυτός είναι ο λόγος που η σεροτονίνη αποτελεί κύριο στόχο για πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία ψυχικών διαταραχών (π.χ. SSRIs).
Πώς να την ενισχύσεις:
- Έκθεση στον ήλιο
- Τακτική σωματική άσκηση
- Κατανάλωση τροφών πλούσιων σε τρυπτοφάνη (ξηροί καρποί, γαλακτοκομικά, αυγά)
- Τεχνικές ηρεμίας (διαλογισμός)
Ρόλος βελονισμού:
Μια συνεδρία βελονισμού μπορεί να ενεργοποιήσει την παραγωγή σεροτονίνης, βοηθώντας στην ανακούφιση από το άγχος και την κατάθλιψη.
Ενδορφίνες (Endorphins)
Το όνομά τους προέρχεται από τις λέξεις “ενδογενής” και “μορφίνη”, υποδηλώνοντας ότι λειτουργούν ως φυσικά παυσίπονα του σώματος. Οι ενδορφίνες απελευθερώνονται ως απάντηση σε πόνο ή stress και δρουν μειώνοντας την αντίληψη του πόνου και προάγοντας την αίσθηση ευχαρίστησης και χαλάρωσης.
Πώς να τις ενισχύσεις:
- Σωματική άσκηση (ιδίως το τρέξιμο)
- Γέλιο
- Κατανάλωση μαύρης σοκολάτας
- Απολαυστικές Δραστηριότητες (χορός, μασάζ, σεξουαλική επαφή)
Ρόλος βελονισμού:
Η ενεργοποίηση συγκεκριμένων σημείων στο σώμα με τον βελονισμό, προκαλεί την απελευθέρωση ενδορφινών, μειώνοντας την αντίληψη του πόνου και προάγοντας την χαλάρωση.
Νορεπινεφρίνη (Norepinephrine)
Η νορεπινεφρίνη σχετίζεται με την εγρήγορση και την αντίδραση σε καταστάσεις έντασης και stress. Υψηλά επίπεδα αυτής της ουσίας μπορεί να οδηγήσουν σε άγχος και υπερδιέγερση, ενώ τα χαμηλά επίπεδα συνδέονται με έλλειψη ενέργειας και αδυναμία συγκέντρωσης.
Πώς να τη διατηρήσεις ισορροπημένη:
- Τεχνικές χαλάρωσης (βελονισμός, διαλογισμός & yoga)
- Επαρκής ύπνος
- Ροφήματα από βότανα (βαλεριάνα)
Ρόλος βελονισμού:
Έχει την δυνατότητα να μειώσει τα επίπεδα της νορεπινεφρίνης μέσω της γενικής χαλάρωσης και ευεξίας που επιφέρει στο σώμα.
Ωκυτοκίνη (Oxytocin)
Ο νευροδιαβιβαστής της αγάπης και της σύνδεσης. Παίζει ρόλο στις κοινωνικές σχέσεις, την εμπιστοσύνη και τη συναισθηματική σύνδεση.
Πώς να την ενισχύσεις φυσικά:
- Κοινωνικές επαφές και ζεστές αγκαλιές
- Πρακτικές όπως το μασάζ
- Διαλογισμός που εστιάζει στην ευγνωμοσύνη
- Χάδι με το κατοικίδιο σου
- Ο εθελοντισμός και οι ανιδιοτελείς πράξεις καλοσύνης
Ρόλος βελονισμού:
Ο βελονισμός μπορεί να προάγει την παραγωγή ωκυτοκίνης, ενισχύοντας τα συναισθήματα ασφάλειας και σύνδεσης.
Μελατονίνη (Melatonin)
Μια ορμόνη που ελέγχει τον ύπνο σου.
Η παραγωγή μελατονίνης αυξάνεται το βράδυ, όταν το περιβάλλον σκοτεινιάζει, και μειώνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας όταν το φως είναι άφθονο. Αυτός ο κύκλος είναι απαραίτητος για έναν υγιή ύπνο.
Η μελατονίνη χρησιμοποιείται ευρέως ως συμπλήρωμα διατροφής για τη βελτίωση του ύπνου. Ωστόσο, η υπερβολική χρήση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα, όπως κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας ή διαταραχή του φυσικού κύκλου ύπνου.
Πώς να την ενισχύσεις φυσικά:
- Μείωση της έκθεσης σε μπλε φως πριν τον ύπνο
- Τήρηση σταθερού προγράμματος ύπνου
- Κατανάλωση τροφών όπως κεράσια, ξηροί καρποί, γάλα & αυγά
Ρόλος βελονισμού:
Μελέτες έχουν δείξει ότι ο βελονισμός μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα της μελατονίνης και να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου σε άτομα με αϋπνία.
Μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας για οποιαδήποτε απορία έχεις!