ΕΡΕΥΝΑ & ΥΓΕΙΑ

Βιώνει η Γενιά X περισσότερο τον καρκίνο συγκριτικά με τους γονείς της;

Gen X Cancer Awareness Ribbon

Μπορεί αυτές τις ημέρες να έπεσες πάνω σε κάποιο άρθρο σχετικά με την πρόσφατη προοπτική μελέτη που δημοσιεύτηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου της Αμερικής, στην οποία φάνηκε ότι η Γενιά Χ παρουσιάζει μεγαλύτερες κατά κεφαλήν αυξήσεις στη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου σε σύγκριση με οποιαδήποτε προηγούμενη γενιά.

Συγκεκριμένα, όταν σύγκριναν την Γενιά Χ (άτομα γεννημένα μεταξύ 1965 – 1976) και τους Baby Boomers (άτομα γεννημένα μεταξύ 1946–1964) στην ηλικία των 60 ετών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αριθμητικά, οι καρκίνοι με αυξανόμενη επίπτωση έχουν ξεπεράσει τους καρκίνους με μειωμένη επίπτωση στη Γενιά Χ και στα δυο φύλα.

Cancer incidence charts 1
Cancer incidence charts 2

Οι αλλαγές στη συχνότητα εμφάνισης που παρατηρήθηκαν σε διαφορετικά είδη καρκίνου.

Παρατηρήσεις στα δυο φύλα

Στις γυναίκες, η μείωση των καρκίνων του πνεύμονα και του τραχήλου της μήτρας έχει ξεπεραστεί από την αύξηση των καρκίνων του θυρεοειδούς, των νεφρών, του ορθού, της μήτρας, του παχέος εντέρου, του παγκρέατος και των ωοθηκών καθώς και του λεμφώματος και της λευχαιμίας non-Hodgkin.

Στους άνδρες, η μείωση των καρκίνων του πνεύμονα, του ήπατος και της χοληδόχου κύστης και του λεμφώματος non-Hodgkin έχει ξεπεραστεί από την αύξηση των καρκίνων του θυρεοειδούς, των νεφρών, του ορθού, του παχέος εντέρου και του προστάτη και της λευχαιμίας.

Τι σημαίνουν πραγματικά αυτά τα αποτελέσματα;

Είναι αλήθεια ότι αριθμητικά έχουν αυξηθεί οι περιπτώσεις καρκίνου ανά τον κόσμο (στην παρούσα μελέτη τα στοιχεία αφορούν τον αμερικάνικο πληθυσμό) σε σχέση με τα προηγούμενους χρόνια. Τι σημαίνει όμως αυτό; Ας δούμε βαθύτερα τις αιτίες αυτών των αυξανόμενων ποσοστών και αριθμών.

1. Η ηλικία και η έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες

Πρώτα από όλα, ο πληθυσμός της Γης αυξάνεται και ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να ζήσει περισσότερες δεκαετίες απ’ ότι στο παρελθόν. Τα κύτταρα που γερνούν, κατά την πάροδο των αυξημένων χρόνων ζωής, κουβαλούν στο γενετικό τους υλικό μικρά λάθη που συσσωρεύονται, γι' αυτό και η ηλικία αποτελεί έναν από τους κυριότερους παράγοντες εμφάνισης καρκίνου.

Καθώς τα άτομα ζουν περισσότερο, είναι εκτεθειμένα σε πολλούς και διαφορετικούς περιβαλλοντικούς παράγοντες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ότι παλαιότερα. Ακόμα, η ηλικία έκθεσης παίζει σημαντικό ρόλο.

Exposures over lifetime timeline

Η ηλικία έκθεσης παίζει σημαντικό ρόλο στο πόση επιρροή θα έχει ένας παράγοντας. Credits @fperrywilson

Όσο νωρίτερα στη ζωή υπάρχει η έκθεση, τόσο μεγαλύτερη επίδραση θα έχει στο άτομο. Αν, για παράδειγμα, θέσουμε μια χρονική στιγμή t ως την στιγμή έκθεσης σε έναν παράγοντα, όλα τα άτομα που ζουν εκείνη τη στιγμή σε αυτό το μέρος θα δεχτούν την επίδραση του, αλλά όσοι είναι νεώτεροι θα είναι πιο ευάλωτοι και θα ζήσουν πολύ περισσότερο ώστε να δούμε την πραγματική επίδραση του στον ανθρώπινο οργανισμό.

2. Η εξέλιξη της διάγνωσης

Καθώς η ιατρική επιστήμη εξελίσσεται, οι μέθοδοι πρώιμης ανίχνευσης καρκίνου γίνονται όλο και πιο ευαίσθητες με δυνατότητα εντοπισμού περιπτώσεων που πριν κάποιες δεκαετίες δεν θα το φανταζόμασταν.

Όταν βλέπουμε, λοιπόν, τη συχνότητα του καρκίνου να αυξάνεται, πριν φοβηθούμε ότι υπάρχει κάποιος ορατός ή αόρατος κίνδυνος, θα πρέπει να σκεφτούμε ότι οφείλεται εν μέρει στην πρόοδο της επιστήμης που ανιχνεύει, πολύ πιο εύκολα και σε πρώιμο στάδιο, τον καρκίνο.

"Όσο βελτιώνονται οι μέθοδοι δευτερογενούς πρόληψης, τόσο θα αυξάνονται τα ποσοστά ανίχνευσης, μέχρι να βρούμε όλους τους εκλυτικούς παράγοντες και να εφαρμόσουμε σωστή πρόληψη!"
Cancer mortality rates declining

Η θνητότητα από όλα τα είδη καρκίνου και στα δυο φύλα φαίνεται να μειώνεται με την πάροδο των ετών.

Μην ξεχνάμε ότι αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι ότι παρότι οι νεώτεροι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα διάγνωσης καρκίνου, η θνητότητα από αυτόν είναι μικρότερη από ότι στις προηγούμενες γενιές λόγω των νέων θεραπειών αλλά και της έγκαιρης διάγνωσης!

Πώς μπορώ να προστατεύσω την υγεία μου;

Φυσικά δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι υπάρχουν και δεύτερες αναγνώσεις αυτών των αποτελεσμάτων. Μετά τη βιομηχανική επανάσταση υπήρξαν πολλαπλοί περιβαλλοντικοί παράγοντες που μόνο με το πέρας του χρόνου μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε την επίδρασή τους στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η γενιά των baby boomers έζησε την απελευθέρωση, με την απενεχοποιημένη χρήση του καπνού, μέχρι να αποδειχθεί ο ρόλος του στον καρκίνο του πνεύμονα. Στη Γενιά Χ τα ποσοστά του καρκίνου του πνεύμονα μειώθηκαν θεαματικά.

Με τη σειρά της η Γενιά Χ εκτέθηκε στη μαζική χρήση παρασιτοκτόνων, στα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και στα βιομηχανικά απόβλητα. Οι νέες προκλήσεις για τις επόμενες γενιές είναι η παχυσαρκία και η καθιστική ζωή, δύο παράγοντες που έχουν ανοδική πορεία.

Το πιο σημαντικό είναι ότι είναι αναστρέψιμοι και μπορούμε να επιλέξουμε έναν τρόπο ζωής χωρίς αυτούς! Κι αν πιστεύεις ότι για εμάς είναι αργά, σίγουρα δεν είναι για τις επόμενες γενιές!

Βιβλιογραφία

  • Rosenberg PS, Miranda-Filho A. Cancer Incidence Trends in Successive Social Generations in the US. JAMA Netw Open. 2024
  • The First Generation to Have More Cancer Than Their Parents – Medscape – June 11, 2024